ba large_stringlengths 1 3k | ru large_stringlengths 1 3.01k | corpus large_stringclasses 56
values |
|---|---|---|
Бер нисә секундтан һуң инде Морозка ат өҫтөндә, ҡош кеүек йомолоп, арпа баҫыуы буйлап бик ҡаты саптырып бара ине. | Через несколько секунд, распластавшись, как птица, Морозка летел по ячменному полю. | Fadeev |
Баш өҫтөндә йылтыр утлы күгәүендәр асыулы выжылдай, ат арҡаһы ваҡыт-ваҡыт упҡынға төшөп киткәндәй була, аяҡ аҫтында арпа баҫыуы һыпырылып ҡала... | Злобно взыкали над головой свинцово-огненные пауты, падала куда-то в пропасть лошадиная спина, стремглав свистел под ногами ячмень. | Fadeev |
Морозка теҙгенен бер яҡҡа ташланы ла, бер аяғы менән айғырын аяуһыҙ шпорлап: – Ят!.. – тип ҡысҡырҙы. | — Ложись!.. – крикнул Морозка, перебрасывая повод на одну сторону и бешено пришпоривая жеребца одной ногой. | Fadeev |
Мишка төрлө яҡтан пулялар яуып торған урынға ятырға теләмәне, башын ҡанлы аҡ яулыҡ менән бәйләгән, йөҙ түбән ҡапланып, ыңғырашып ятҡан кәүҙә тирәһендә дүрт аяғы менән дә һикергеләне. | Мишка не хотел ложиться под пулями и прыгал всеми четырьмя вокруг опрокинутой стонущей фигуры с белой, окрашенной кровью повязкой на голове. | Fadeev |
Мишка, көсәнеүҙән ҡалтыранған теҙҙәрен бөгөп, ергә ятты. | Поджав дрожащие от напряжения колени, Мишка опустился на землю. | Fadeev |
Яралы егет, уны ординарец эйәренә арҡыры һалғанда: – Ауырта, ай... а-ауырта!.. – тип ыңғырашты. | — Больно, ой... бо-больно!.. – стонал раненый, когда ординарец перебрасывал его через седло. | Fadeev |
Мыйыҡ сығып өлгөрмәгән был егеттең ҡомһарған йөҙө ҡанға буялһа ла, аҡ, таҙа ине. | Лицо у парня было бледное, безусое, чистенькое, хотя и вымазанное в крови. | Fadeev |
Морозка теш араһынан ғына уға: – Ыңғырашма, илаҡ!.. – тине. | — Молчи, зануда!.. – прошептал Морозка. | Fadeev |
Бер нисә минуттан һуң инде ул, теҙгенен бөтөнләй ебәреп, ике ҡулы менән дә яралыны тотоп, Левинсон отряды торған ауылға табан тау итәге буйлап сабып бара ине. | Через несколько минут, опустив поводья, поддерживая ношу обеими руками, он скакал вокруг холма – к деревушке, где стоял отряд Левинсона. | Fadeev |
II. Мечик | II. Мечик | Fadeev |
Дөрөҫөн әйкәндә, Морозка үҙе ҡотҡарған был егетте күреү менән үк оҡшатманы. | Сказать правду, спасенный не понравился Морозке с первого взгляда. | Fadeev |
Морозка ыҫпай кешеләрҙе яратмай ине. | Морозка не любил чистеньких людей. | Fadeev |
Бындай кешеләрҙең һүҙҙәрендә тормаусан, ышанысһыҙ, бер нигә яраҡһыҙ кешеләр икәнен ул тормош тәжрибәһе буйынса белә ине. | В его жизненной практике это были непостоянные, никчемные люди, которым нельзя верить. | Fadeev |
Етмәһә, был яралы егет беренсе аҙымдарынан уҡ үҙен бер ҙә ҡыйыу кеше итеп күрһәтмәне. | Кроме того, раненый с первых же шагов проявил себя не очень мужественным человеком. | Fadeev |
Саҡ ҡына сыйып үткәнгә лә ебеп төшкән, – тине. | Немного царапнули, а он и размяк. | Fadeev |
Морозка уға бик мыҫҡыллы итеп тағы ла ниҙер әйтергә теләгәйне, ләкин һүҙ таба алманы. | Морозке хотелось сказать что-нибудь очень обидное, но он не находил слов. | Fadeev |
— Маңҡа малай икәне күренеп тора... – тип кенә мығырланы. | — Известно, сопливый... – бурчал он недовольным голосом. | Fadeev |
— Лаңҡылдама, – тине Левинсон ҡаты ғына, уның һүҙен бүлдереп. | — Не трепись, – перебил Левинсон сурово. | Fadeev |
Бакланов!.. | Бакланов!.. | Fadeev |
Төндә был егетте лазаретҡа илтеп ҡуйырһығыҙ. | Ночью отвезете парня в лазарет. | Fadeev |
Егеттең яраларын бәйләнеләр. | Раненому сделали перевязку. | Fadeev |
Пинжәгенең ян кеҫәһенән бер аҙ аҡса, документтар (исеме Павел Мечик ине) һәм бер төргәк хаттар табылды, улар араһында бер ҡыҙ һүрәте лә бар ине. | В боковом кармане пиджака нашли немного денег, документы (звать Павлом Мечиком), сверток с письмами и женской фотографической карточкой. | Fadeev |
Уҫал ҡарашлы, ҡырынмаған, ҡояшта ҡарайған бер-ике тиҫтә кеше, һүрәтте сират менән ҡулдан ҡулға йөрөтөп, аҡһыл бөҙрә сәсле һылыу ҡыҙҙың йөҙөн ентекләп ҡарап сыҡтылар ҙа хаттар араһына кире тығып ҡуйҙылар. | Десятка два угрюмых, небритых, черных от загара людей по очереди исследовали нежное, в светлых кудряшках, девичье лицо, и карточка смущенно вернулась на свое место. | Fadeev |
Яралы егет, ҡанһыҙ ирендәрен ҡымтып, хәрәкәтһеҙ ҡулдарын одеял өҫтөнә һуҙып, һушһыҙ ята ине. | Раненый лежал без памяти, с застывшими, бескровными губами, безжизненно вытянув руки по одеялу. | Fadeev |
Ул күкһел-ҡараңғы, бөркөү кисте дыңғырлауыҡ арбала үҙен ауылдан алып сыҡҡандарын да һиҙмәне, тик носилкала ғына аңына килде. | Он не слыхал, как душным темно-сизым вечером его вывезли из деревни на тряской телеге, очнулся уже на носилках. | Fadeev |
Шул саҡ уның әкрен генә сайҡалыуҙы беренсе мәртәбә тойоуы баш өҫтөндә йөҙгән йондоҙло күкте тоноҡ ҡына абайлауы менән бергә ҡушылды. | Первое ощущение плавного качания слилось с таким же смутным ощущением плывущего над головой звездного неба. | Fadeev |
Уны төрлө яҡтан йөнтәҫ, төпһөҙ ҡараңғылыҡ солғап алған, эрбет, ҡарағай ағастарынан, ерҙәге серегән япраҡтарҙан спиртлы төнәтмәләй көслө, саф еҫ аңҡый ине. | Со всех сторон обступала мохнатая, безглазая темь, тянуло свежим и крепким, как бы настоянным на спирту, запахом хвои и прелого листа. | Fadeev |
Мечиктың күңелендә уны шулай әкрен генә, һаҡлыҡ менән генә алып барған кешеләргә тәрән рәхмәт тойғоһо уянды. | Он почувствовал тихую благодарность к людям, которые несли его так плавно и бережно. | Fadeev |
Ул, улар менән һөйләшергә теләп, ирендәрен ҡыймылдатып ҡараһа ла, бер нәмә лә әйтә алмайынса, яңынан аңын юғалтты. | Хотел заговорить с ними, шевельнул губами и, ничего не сказав, снова впал в забытье. | Fadeev |
Икенсе тапҡыр һушына килгәндә, яҡтырғайны инде. | Когда проснулся вторично, был уже день. | Fadeev |
Эрбет ағастары араһынан дәү, ялҡау ҡояш ҡарай. | В дымящихся лапах кедровника таяло пышное и ленивое солнце. | Fadeev |
Мечик күләгәләге карауатта ята. | Мечик лежал на койке, в тени. | Fadeev |
Уның уң яғында өҫтөнә һоро халат кейгән, оҙон буйлы, туп-тура кәүҙәле ябыҡ бер ир баҫып тора, ә һул яғында алтынһыу-ҡуңыр толомдарын артҡа ташлаған, тыныс йөҙлө бер ҡатын карауатҡа эйелгәйне. | Справа стоял сухой, высокий, негнущийся мужчина в сером больничном халате, а слева, опрокинув через плечо тяжелые золотисто-русые косы, склонилась над койкой спокойная и мягкая женская фигура. | Fadeev |
Мечиктың күңелен биләп алған иң беренсе хис шул булды: был ҡатындың тыныс тәбиғәтенән, һөрмәле ҙур күҙҙәренән, күпереп торған толомдарынан, йылы, ҡара тутлы ҡулдарынан ниндәйҙер әйтеп аңлатҡыһыҙ, гүйә бөтә нәмәне үҙ эсенә һыйҙырған сикһеҙ мәрхәмәтлелек, яғымлылыҡ бөркөлә. | Первое, что охватило Мечика, – что исходило от этой спокойной фигуры – от ее больших дымчатых глаз, пушистых кос, от теплых смуглых рук, – было чувство какой-то бесцельной, но всеобъемлющей, почти безграничной доброты и нежности. | Fadeev |
— Мин ҡайҙа? – тип һораны Мечик әкрен генә. | — Где я? – тихо спросил Мечик. | Fadeev |
— Ярарлыҡ... – тине ул тыныс ҡына. | — Сойдет... – сказал он спокойно. | Fadeev |
Варя, яраһын бәйләр өсөн бөтә кәрәк-яраҡтарҙы әҙерләгеҙ ҙә Харченконы саҡырығыҙ... | Варя, приготовьте все для перевязки да кликните Харченко... | Fadeev |
Бер аҙ тын торғандан һуң, ни өсөндөр өҫтәп ҡуйҙы: – Бер юлы шунда. | Помолчал немного и неизвестно для чего добавил: – Уж заодно. | Fadeev |
Мечик, ҙур ҡыйынлыҡ менән күҙ ҡабаҡтарын асып, һөйләүсегә ҡараны. | Мечик с болью приподнял веки и посмотрел на говорившего. | Fadeev |
Ул оҙонса һарғылт йөҙлө, эскә батҡан ялтырауыҡ күҙле кеше ине. | У того было длинное и желтое лицо с глубоко запавшими блестящими глазами. | Fadeev |
Мечикка вайымһыҙ ғына текәлгән был кешенең бер күҙе ҡапыл күңелһеҙ генә ҡыҫылып ҡуйҙы. | Они безразлично уставились на раненого, и один глаз неожиданно и скучно подмигнул. | Fadeev |
Оҙон кеше, яраны бәйләй-бәйләй: – Бына хәҙер һәйбәт булды, – тине. | — Вот и хорошо, – сказал высокий мужчина, кончая перевязку. | Fadeev |
Апаруҡ өс яра, ә башың сыйылған ғына. | Три дырки настоящих, а в голову – так, царапина. | Fadeev |
Бер айҙан тамам төҙәлер, төҙәлмәһә, исемем Сташинский булмаһын. | Через месяц зарастут, или я – не Сташинский. | Fadeev |
Ул бер аҙ йәнләнеп китте, бармаҡтарын йәһәтерәк йөрөттө, тик күҙҙәре һаман да шулай тоноҡ ялтырай, ә уңы өҙлөкһөҙ ҡыҫылғылап ҡуя ине. | Он несколько оживился, быстрей зашевелил пальцами, только глаза смотрели с тем же тоскливым блеском, и правый – однообразно мигал. | Fadeev |
Мечикты йыуындырҙылар. | Мечика умыли. | Fadeev |
Ул, терһәктәренә таянып, урынынан күтәрелде, тирә-яҡҡа ҡараны. | Он приподнялся на локтях и посмотрел вокруг. | Fadeev |
Ағас барак янында ниндәйҙер кешеләр ығы-зығы килә, мөрйәнән күгелйем төтөн күтәрелә; түбә таҡталарынан ыҫмала йылтырап күренә. | Какие-то люди суетились у бревенчатого барака, из трубы вился синеватый дымок, на крыше проступала смола. | Fadeev |
Урман ситендә ҡара суҡышлы ҙур бер тумыртҡа тырышып-тырышып ағас суҡый. | Огромный черноклювый дятел деловито стучал на опушке. | Fadeev |
Өҫтөнә халат кейгән, таяҡҡа таянған, аҡһыл һаҡаллы бер йыуаш ҡарт алсаҡ йөҙ менән тирә-яғына ҡаранып тора. | Опершись на посошок, добродушно глядел на все светлобородый и тихий старичок в халате. | Fadeev |
Бынан өс аҙналар элек, итек ҡуңысына – путевкаһын, кеҫәһенә револьверын тығып ҡаланан килгәндә, Мечик киләсәктә үҙен нимәләр көткәнен бик томанлы ғына күҙ алдына килтергәйне. | Недели три тому назад, шагая из города с путевкой в сапоге и револьвером в кармане, Мечик очень смутно представлял себе, что его ожидает. | Fadeev |
Ул күңелле бер ҡала көйөн дәртле генә һыҙғырғылап йөрөнө, – уның бөтә тамырҙарында дыуамал ҡан уйнай, ул көрәш, хәрәкәт теләй ине. | Он бодро насвистывал веселенький городской мотивчик – в каждой жилке играла шумная кровь, хотелось борьбы и движения. | Fadeev |
Мечиктың күҙ алдына газеталар арҡыры ғына таныш булған сопка халҡы бик йәнле килеп баҫты, – улар уға дары төтөнөнә ыҫланған ҡаһарман кешеләр булып тойолдо. | Люди в сопках (знакомые только по газетам) вставали перед глазами как живые – в одежде из порохового дыма и героических подвигов. | Fadeev |
Ҡыҙыҡһыныуҙан, сая хыялдарҙан, аҡһыл бөҙрә сәсле ҡыҙ тураһындағы иҙрәткес ләззәтле хәтирәләрҙән уның хатта башы томанланып китте... | Голова пухла от любопытства, от дерзкого воображения, от томительно-сладких воспоминаний о девушке в светлых кудряшках. | Fadeev |
Ул ҡыҙ, моғайын, һаман да әле шулай иртәләрен печенье менән кофе әсәлер һәм, күк ҡағыҙ менән тышланған китаптарын ҡайыш менән бәйләп, уҡырға йөрөйҙөр... | Она, наверно, по-прежнему пьет утром кофе с печеньем и, стянув ремешком книжки, обернутые в синюю бумагу, ходит учиться... | Fadeev |
Крыловка янында ғына ҡыуаҡлыҡтан, берданкаларын әҙер тотоп, бер нисә кеше атылып килеп сыҡты. | У самой Крыловки выскочило из кустов несколько человек с берданами наперевес. | Fadeev |
Матрос фуражкаһы кейгән оҙонса битле бер егет: – Һин кем? – тип һораны. | — Кто такой? – спросил остролицый парень в матросской фуражке. | Fadeev |
— Ә бына... мине ҡаланан ебәргәйнеләр... | — Да вот... послан из города... | Fadeev |
— Документтарың? | — Документы? | Fadeev |
Матрос, шайтан таяғы шикелле сәнскеле күҙҙәре менән ара-тирә Мечикка ҡараштырғылап: – «...При... морской... о-бластной... комитет... социалистов... ре-лю-ци-не-ров...», – тип, ижекләп уҡырға тотондо. | — “... При... морской... о-бластной комитет... социалистов... ре-лю-ци-не-ров...”, – читал матрос по складам, изредка взбрасывая на Мечика колючие, как бодяки, глаза. | Fadeev |
Улай икән... – тип, билдәһеҙ генә һуҙып ҡуйҙы. | Та-ак... – протянул неопределенно. | Fadeev |
Ҡапыл уның йөҙөн ҡан баҫты, һәм ул, Мечиктың пинжәк яғаһынан тотоп алып, ҡарлыҡҡан, сыйылдыҡ тауыш менән ҡысҡырып ебәрҙе: – Нисек итеп һин, ҡәбәхәт... | И вдруг, налившись кровью, схватил Мечика за отвороты пиджака и закричал натуженным, визгливым голосом: – Как же ты, паскуда... | Fadeev |
Унда бит «максималистар» тигән... | Да ведь это же – “максималистов”... | Fadeev |
Уҡып ҡарағыҙ әле, иптәш! | Прочтите, товарищ! | Fadeev |
— Тенте-геҙ!.. | — Обыска-ать!.. | Fadeev |
Бер нисә минуттан һуң, туҡмалған һәм ҡоралһыҙландырылған Мечик бурһыҡ тиреһенән тегелгән оҙон папахалы, өтөп алырлыҡ ҡара күҙле кеше алдында баҫып тора ине. | Через несколько минут Мечик – избитый и обезоруженный – стоял перед человеком в островерхой барсучьей папахе, с черными глазами, прожигающими до пяток. | Fadeev |
— Улар аңлап бөтөрмәне... – тине Мечик, ҡалтыранып һулҡылдай-һулҡылдай, тотлоға-тотлоға. | — Они не разобрали... – говорил Мечик, нервно всхлипывая и заикаясь. | Fadeev |
Унда бит «максималистар» тип яҙылған... | Ведь там же написано – “максималистов”... | Fadeev |
Иғтибар итегеҙ әле, зинһар... | Обратите внимание, пожалуйста... | Fadeev |
— Йә әле, бир әле ҡағыҙҙы. | — А ну, дай бумагу. | Fadeev |
Оҙон папахалы кеше путевкаға текәлде. | Человек в барсучьей папахе уставился на путевку. | Fadeev |
Йомарланып бөткән ҡағыҙ уның күҙ ҡарашы аҫтында тәтәй башланы төҫлө. | Под его взглядом скомканная бумажка как будто дымилась. | Fadeev |
Унан ул ҡарашын матросҡа йүнәлтте. | Потом он перевел глаза на матроса. | Fadeev |
— Алйот... – тине ул ҡаты ғына. | — Дурак... – сказал сурово. | Fadeev |
Максималистар, тип әйттем бит мин һеҙгә! | Ведь я же говорил – максималистов! | Fadeev |
Был бит бөтөнләй башҡа... | Ведь это же совсем другое... | Fadeev |
Бына ғәжәп! | Чудеса! | Fadeev |
Шул көндән башлап Мечик отрядтың тулы хоҡуҡлы ағзаһына әүерелде. | В тот же день Мечик стал равноправным членом отряда. | Fadeev |
Әйләнә-тирәһендәге кешеләр уның хыялындағы геройҙарға бер ҙә оҡшамай ине. | Окружающие люди нисколько не походили на созданных его пылким воображением. | Fadeev |
Был кешеләр бысрағыраҡ та, бетлерәк тә, ҡаты йөрәклерәк тә һәм рыяһыҙыраҡ та. | Эти были грязнее, вшивей, жестче и непосредственней. | Fadeev |
Улар бер-береһенең патрондарын урлайҙар, ваҡ-төйәк өсөн дә әсе итеп һүгенәләр, бер киҫәк май өсөн ҡанға туҙышып һуғышалар. | Они крали друг у друга патроны, ругались раздраженным матом из-за каждого пустяка и дрались в кровь из-за куска сала. | Fadeev |
Улар төрлөсә сәбәп табып Мечикты мыҫкыл итәләр, уның ҡаласа тегелгән пинжәгенән дә, дөрөҫ итеп һөйләүенән дә, винтовка таҙарта белмәүенән дә, хатта төшкө аш ваҡытында бер ҡаҙаҡтан кәм икмәк ашауынан да көләләр. | Они издевались над Мечиком по всякому поводу – над его городским пиджаком, над правильной речью, над тем, что он не умеет чистить винтовку, даже над тем, что он съедает меньше фунта хлеба за обедом. | Fadeev |
Иллә мәгәр былар китаптағы кешеләр түгел, ә ысын, тере кешеләр ине. | Но зато это были не книжные, а настоящие, живые люди. | Fadeev |
Мечик хәҙер, тайганың тын аҡланында ятҡанда, шуларҙың бөтәһен дә яңынан бер тапҡыр башынан кисерҙе. | Теперь, лежа на тихой таежной прогалине, Мечик все пережил вновь. | Fadeev |
Ул үҙенең отрядҡа килгән саҡтағы иң яҡшы, бер ҡатлы, әммә ихлас хистәрен ҡыҙғанды. | Ему стало жаль хорошего, наивного, но искреннего чувства, с которым он шел в отряд. | Fadeev |
Хәҙер үҙ тирәһендәге кешеләрҙең уны ҡарауҙары, тәрбиәләүҙәре һәм уға ҡарата булған мөхәббәттәре, тайганың йоҡомһораған һиллеге уның күңеленә айырыуса тәьҫир итә ине. | С особенной, болезненной чуткостью воспринимал он теперь заботы и любовь окружающих, дремотную таежную тишину. | Fadeev |
Госпиталь ике шишмә бергә ҡушылған ерҙә урынлашҡайны. | Госпиталь стоял на стрелке у слияния двух ключей. | Fadeev |
Урман буйында, тумыртҡа ағас суҡыған ерҙә, зәңгәрһыу ҡыҙыл Маньчжурия сағандары үҙ-ара серләшә, ә түбәндә, яр аҫтында, йылтыр һары сәскәләр менән ҡапланған шишмәләр туҡтауһыҙ сылтырап ята. | На опушке, где постукивал дятел, шептались багряные маньчжурские черноклены, а внизу, под откосом, неустанно пели укутанные в серебристый пырник ключи. | Fadeev |
Ауырыуҙар, яралылар күп түгел. | Больных и раненых было немного. | Fadeev |
Ҡаты яралылар икәү генә: ҡорһағы яраланған Сучан партизаны Фролов менән Мечик ҡына. | Тяжелых – двое: сучанский партизан Фролов, раненный в живот, и Мечик. | Fadeev |
Ул хәтерҙән дә юйыла яҙған бер иҫке картинаны хәтерләтә: тәрән һиллектә, мүк менән ҡапланған бик боронғо монастырь өйө эргәһендәге күл буйында, хәтфә үлән өҫтөндә, башына осло монах бүрке кейгән ап-аҡ сәсле бер йыуаш ҡарт балыҡ ҡармаҡлап ултыра. | Он напоминал какую-то очень старую, всеми забытую картину: в невозмутимой тишине, у древнего, поросшего мхом скита сидит над озером, на изумрудном бережку, светлый и тихий старичок в скуфейке и удит рыбку. | Fadeev |
Саф күк йөҙө лә, эҫенән әлһерәгән шыршылар ҙа, ҡамышлы күл дә тып-тын. | Тихое небо над старичком, тихие, в жаркой истоме, ели, тихое, заросшее камышами озеро. | Fadeev |
Тыныслыҡ, йоҡоға ойоған һиллек... | Мир, сон, тишина... | Fadeev |
Мечик күңеле шундай тәрән йоҡо тынлығын һағына түгелме һуң? | Не об этом ли сне тоскует у Мечика душа? | Fadeev |
— Эйе-е... | — Да-а... | Fadeev |
Минең янға ҡайтып инде ул. Ә мин, әлбиттә, умарталыҡта ултырам. | Приходит это он до меня. Я, конешно, сидю на пасеке. | Fadeev |
Һуң, беләһең, күптән күрешкән юҡ, үбештек – билдәле инде. | Ну, не видались давно, поцеловались – дело понятное. | Fadeev |
Күрәм, ул ниңәлер күңелһеҙ... | Вижу только, сумный он штой-то... | Fadeev |
«Мин, атай, Читаға китәм», – ти. | “Я, говорит, батя, в Читу уезжаю”. | Fadeev |
«Ниңә улай?» | “Почему такое?..” | Fadeev |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.